Bağla
Mən artıq bəyənmişəm!
AbsheronbetonKoseBasiPcc
Simsar.az | bizi özünüzə Simsar bilin
 “Yarım tonluq qatil” - Dünyanın ən kök qadını 320 kilo arıqladı   “Yarım tonluq qatil” - Dünyanın ən kök qadını 320 kilo arıqladı Unudulan Unudulmaz - FİKRƏT ƏMİROVUnudulan Unudulmaz - FİKRƏT ƏMİROVUşaq müavinətləri: Problemə ədalətli yanaşma - ŞƏRH Uşaq müavinətləri: Problemə ədalətli yanaşma - ŞƏRH
1EUR0.9847|
1GBP1.2314|
1USD0.7844|

ÖMÜR-GÜN YOLDAŞINA ÇEVRİLƏN ŞƏKƏR XƏSTƏLİYİ - ARAŞDIRMA

.

“Şəkərli diabet həyat tərzidir, amma müəyyən mərhələyə qədər...” - endikrinoloq Elnarə Muradova diabet xəstəliyini belə izah edir. Son illər Azərbaycanda şəkərli diabet çoxlarının yaşam tərzinə çevrilib. Səhiyyə Nazirliyinin hesabatlarında diabet xəstələrinin sayının kəskin şəkildə artdığı göstərilir. Bakı şəhər Səhiyyə İdarəsinin rəisi Elmira Əliyevanın açıqlamasına görə, 2005-ci ildə şəkərli diabet xəstələrinin sayı 56 min idisə, bu gün bu rəqəm 163280 olub.

Xəstələrin sayı niyə artır?

“Azərbaycanda şəkərli diabet xəstələrinin çoxluq təşkil etməsi nə ilə əlaqəlidir?” – sulaına endikrinoloq Elnarə Muradova belə cavab verir ki, bu xəstəlik təkcə Azərbaycanda yox, bütün dünyada ildən-ilə artmaqdadır: “Xəstəliyin dəqiq səbəbləri isə hələ də elmə məlum olmayıb. Daha çox oturaq həyat tərzi, piylənmə, ekoloji problemlərlə əlaqəlidir. Ətraf mühit, yediyimiz qidalar da burada az rol oynamır”.
Həkim, genetik amillərin şəkərli diabeti yaradan səbəblərdən biri olduğunu vurğulayır: “Şəkərli diabet qanda və sidikdə şəkərin artması, arterial təzyiqin yüksəlməsi, qandakı lipitlərin çoxalması ilə xarakterizə olunur. Xəstəlik irsən də keçə bilər. Ən böyük risk qrupu artıq çəkili adamlar, otraq həyat tərzi keçirənlərdir. Uşaqların dörd kilodan artıq çəkidə doğulması həm anada, həm də uşaqda diabet yarada bilər.
Həkimin sözlərinə görə, diabetə daha çox 30-40 yaşdan sonra rast gəlinir.

Pulsuz verilən dərmanlar

"2011-2013-cü illər üçün şəkərli diabet üzrə dövlət proqramı" hazırlanıb. Proqrama əsasən diabet xəstələrinə dərman və digər vasitələr dövlət hesabına, yəni pulsuz verilir. "Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında" Qanunda diabet xəstələrinə dövlət qayğısının təşkilatı və hüquqi əsasları müəyyən edilir. Qanunla bu cür şəxslərin məlumat blankının yaradılması məqsədilə onların qeydiyyatı və uçotu təmin olunmalıdır. Bundan başqa, onların dövlət tibb müəssisələrində müayinəsi və müalicəsi dövlət büdcəsinin hesabına maliyyələşdirilir.

“Verdiklərinin xeyirdən çox ziyanı var”

Amma xəstələrin əksəriyyəti pulsuz verilən dərmanlardan narazılıq edir. 10 ildir şəkər xəstəliyindən müalicə alan 40 yaşlı Cəmilə Quliyeva dövlət hesabına verilən dərmanlardan istifadə etmədiyini deyir: “Onların verdiklərinin xeyirdən çox ziyanı var. Əvvəla, dərmanları almaq çox çətindir. Hər gün 1 dərman atmasam halım pisləşir. Dərmanı isə ya gecikdirilər, ya da vaxtı keçmiş olur. Həm də təsiri azdır, keyfiyyətsizdir. Ona görə, aptekdən alıram. Ağır xəstələr hər il pulsuz bir kurs müalicə də olunur. Məsələn bizim qonşumuz da hər il xəstəxanada yatır. Düzdür, tibb bacılarına pul verirlər, amma adı dövlət hesabı gedir”.
6 ildir şəkər xəstəsi olan Nərminə Paşayeva isə dərmanların keyfiyyətindən və verilmə vaxtından razıdır: “Xəstələndiyim ildən dövlət qeydiyyatına alındım. Hər ay pulsuz iki dərman verilər. Ayın 1-dən axırına kimi nə zaman getsək dərmanları götürə bilirik. Gecikmələr olmayıb, vaxtlı-vaxtında dərmanları gedib götürmüşük”.
10 ildir ağır şəkər xəstəsi olan Salyan sakini Ağa dayı isə dövlət qeydiyyatından keçsə də ona dərmanlar oğlunun səhiyyə nazirliyinə şikayətindən sonra verilməyə başlayıb: “Dəfələrlə gedirdim, gözləyirdim amma dərman vermirdilər. Şikayətdən sonra özləri qapıya gətirməyə başladılar”.

Lazım olan vəsait - 40 milyon manat

Şikayətlərə münasibət bildirən Azərbaycan Diabet Cəmiyyətinin sədri Möminat Ömərova bildiridi ki, bu sahədəki çatışmazlıq maliyyənin az olmasından irəli gəlir. Getdikcə artmaqda olan diabet xəstələrinin sayı, onlara ayrılan pulu üstələyir. Qurumun hesablamalarına görə, bu sahəyə ümumilikdə 40 milyon manat vəsait lazımdır: “Monitorinqlər zamanı proqramın maddələrinin yerinə yetirilmədiyini aşkarladıq. Bununla bağlı həm Maliyyə, həm də Səhiyyə Nazirliyinə məktub yazdıq. Prezidentə hesabatlar göndərdik. Bizə verilən son məlumata görə, diabet proqramına keçən illə müqayisədə 2,8 dəfə çox pul ayrılıb. Keçən il 12 milyon manat idi. Gələn il də monitorinq aparacağıq. Ümid edirik ki, bu artım diabet problemində dönüş yaradacaq”.
M.Ömərova rayonlarda vəziyyətin daha acınacaqlı olduğundan danışdı. Yerlərdə təşkilat işlərinin aparılmasının vacibliyini önə çəkdi: “Bölgə xəstəxanalarında dərmanlar 1-2 gün müddətində paylanmalıdır. Bu da xəstəxanaların qarşısında uzun növbələrin yaranmasına səbəb olur. Xəstələrin hamısını 1-2 gün müddətində yola salmaq həkimə də çətin olur. Təsəvvür edin həkim 1 gündə 600 xəstənin öhdəsindən necə gələ bilər? Uzun növbələr xəstələr arasında konfliktlərin baş verməsinə səbəb olur. İş o dərəcəyə çatır ki, həkimlər polisə zəng edirlər”.

“Özlərinə fikir vermirlər”

Şəkərli dibet xəstələrinin vəziyyətinin ağırlaşmasına gəldikdə isə endikrinoloq E.Muradova deyir ki, xəstələr özlərinə diqqət etmirlər: “Pəhriz saxlamırlar. Pəhrizə riayət etsələr, idmanla məşğul olsalar, dərmanları vaxtında içsələr özlərində heç bir problem hiss etməzlər. Bizdəsə çox az adam həkimin təlimatlarına uyğun davranır” - deyən E.Muradova bu xəstəliyin göz dibində dəyişiklik yaratdığını, böyrəkləri sıradan çıxardığını, ürək damarlarına təsir etdiyini bildirir”.
Həkim 40 yaşdan yuxarı hər kəsə ildə bir dəfə yoxlanışdan keçməyi məsləhət görür. Risk qrupunda olanlar, qohumlarında şəkər xəstəsi olanalar 6 aydan bir yoxlanmalıdırlar.

Arifə Mikayılova

22 Noyabr, 2012  15:46 Baxılıb: 936 Çap

Bu bölmədə

Son şərhlər : 1

Vetenoglu 23 Noyabr, 2012  16:44


Çox əla yazıdı. Ordakı qəhrəmanınız babamı xatırlatdı. Gözlərim yaşardı

Şərh əlavə et

Yenilə
22 Noyabr, 2014  22:40

22 Noyabr, 2014  21:41

22 Noyabr, 2014  19:50



22 Noyabr, 2014  17:03









22 Noyabr, 2014  14:39



22 Noyabr, 2014  13:40

22 Noyabr, 2014  13:03








22 Noyabr, 2014  10:49


22 Noyabr, 2014  10:28

22 Noyabr, 2014  10:22







22 Noyabr, 2014  09:27


22 Noyabr, 2014  09:22


Автор: feride
21 Noyabr, 2014
cavablar bilinse yaxsi olarrrrrr
Автор: leyla
18 Noyabr, 2014
imtahan cavablarini nece oyrene bilerem
Автор: yasa
18 Noyabr, 2014
ADLARİNİDA YAZİNDAA
Автор: elvin
18 Noyabr, 2014
your@mail.ru
Автор: asdfgh
18 Noyabr, 2014
sizin cavabivizu menn neyseee
Автор: Vusal
18 Noyabr, 2014
imtahan cavablari ne vaxt cixacey goresen
Автор: leyla
18 Noyabr, 2014
Автор: emka
17 Noyabr, 2014
bir az tez olsa cox suppa olar
Автор: emka
17 Noyabr, 2014
xais eliyirem movzu sinagi1 in suallarini veresiniz 2014
Автор: Yusif
17 Noyabr, 2014
Nece komek edek? Ne ile
“Akkord”la bağlı qalmaqal – DƏLƏDUZLUQ“Akkord”la bağlı qalmaqal – DƏLƏDUZLUQ
Oxunub 2163 dəfə
Əlsiz, Gözsüz, Qulaqsız, evsiz 3 uşaq atası - AİLƏ FACİƏSİƏlsiz, Gözsüz, Qulaqsız, evsiz 3 uşaq atası - AİLƏ FACİƏSİ
Oxunub 1112 dəfə
Nəqliyyat Nazirliyi göz yumur – Sakinlər isə əzab çəkirNəqliyyat Nazirliyi göz yumur – Sakinlər isə əzab çəkir
Oxunub 838 dəfə
Tolik İvana Serti Tolik İvana Serti "Şəhidlər xiyabanı"na apardı - FOTOLAR
Oxunub 823 dəfə
Niyə dəfn müavinətlərini alan yoxdur? – ARAŞDIRMANiyə dəfn müavinətlərini alan yoxdur? – ARAŞDIRMA
Oxunub 797 dəfə
Hüseyn Abdullayev İnterpolda axtarışdan çıxarıldı - RƏSMƏNHüseyn Abdullayev İnterpolda axtarışdan çıxarıldı - RƏSMƏN
Oxunub 707 dəfə
Məşhur futbolçunun adı qalmaqalda - Maşallah Əhmədovdan reaksiya...Məşhur futbolçunun adı qalmaqalda - Maşallah Əhmədovdan reaksiya...
Oxunub 553 dəfə
Boşanma halları niyə artır? - Rəqəmlər vəziyyətin kritik olduğunu deyir - Təhlil Boşanma halları niyə artır? - Rəqəmlər vəziyyətin kritik olduğunu deyir - Təhlil
Oxunub 481 dəfə
“Fəxri adların əvəzinə, pul versinlər”– FİZULİ HÜSEYNOV “Çay Dəsgahı”nda“Fəxri adların əvəzinə, pul versinlər”– FİZULİ HÜSEYNOV “Çay Dəsgahı”nda
Oxunub 476 dəfə
Artıq 9 komanda qeydiyyatdan keçdi - Jurnalistlər döyüşəcəkArtıq 9 komanda qeydiyyatdan keçdi - Jurnalistlər döyüşəcək
Oxunub 495 dəfə
"Avtoş"lar Lənkəranı dağıtdı - DYP yoxa çıxdı - VİDEO
Oxunub 486 dəfə
Unudulan Unudulmaz - FİKRƏT ƏMİROVUnudulan Unudulmaz - FİKRƏT ƏMİROV
Oxunub 396 dəfə
Məşhur bacı-qardaşdan möhtəşəm duet - Məşhur bacı-qardaşdan möhtəşəm duet - "Səndən insaf dilər yarın" - VİDEO - FOTOLAR
Oxunub 454 dəfə
Çöpçü “əfsanə”si - Qarşılıqlı ittihamlar – ARAŞDIRMA Çöpçü “əfsanə”si - Qarşılıqlı ittihamlar – ARAŞDIRMA
Oxunub 433 dəfə
Deputat Amasiyada Kültür Sənət və Dayanışma Dərnəyində olubDeputat Amasiyada Kültür Sənət və Dayanışma Dərnəyində olub
Oxunub 352 dəfə
Böyük turançı: İsmayıl Ənvər paşa...Böyük turançı: İsmayıl Ənvər paşa...
Oxunub 343 dəfə
Türkiyənin “Yetenek sizsiniz” yarışmasında daha bir istedadlı azərbaycanlı - VİDEO-FOTOTürkiyənin “Yetenek sizsiniz” yarışmasında daha bir istedadlı azərbaycanlı - VİDEO-FOTO
Oxunub 370 dəfə
“Araz-Naxçıvan” AFFA-dan umub? “Araz-Naxçıvan” AFFA-dan umub?
Oxunub 370 dəfə
Şou-biznes vergidən yayınırŞou-biznes vergidən yayınır
Oxunub 361 dəfə
Türkiyə ordusu İraqa girirTürkiyə ordusu İraqa girir
Oxunub 322 dəfə
Xəbər təqvimi
« Noyabr 2014
Be. Ça. Çə. Ca. Cü. Şə. Ba.
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930