Bağla
Mən artıq bəyənmişəm!
AbsheronbetonKoseBasiPcc
Simsar.az | bizi özünüzə Simsar bilin
Müxalifət düşərgəsində yeni birlik yaranır – ÖZƏLMüxalifət düşərgəsində yeni birlik yaranır – ÖZƏL“Quska” Fəzail Ağamalıdan üzr istəyib – ÖZƏL“Quska” Fəzail Ağamalıdan üzr istəyib – ÖZƏLABŞ-ın ikili standartları - 907-ci düzəlişABŞ-ın ikili standartları - 907-ci düzəliş
1GBP1.2589|
1USD0.7843|
1EUR0.9913|

ÖMÜR-GÜN YOLDAŞINA ÇEVRİLƏN ŞƏKƏR XƏSTƏLİYİ - ARAŞDIRMA

.

“Şəkərli diabet həyat tərzidir, amma müəyyən mərhələyə qədər...” - endikrinoloq Elnarə Muradova diabet xəstəliyini belə izah edir. Son illər Azərbaycanda şəkərli diabet çoxlarının yaşam tərzinə çevrilib. Səhiyyə Nazirliyinin hesabatlarında diabet xəstələrinin sayının kəskin şəkildə artdığı göstərilir. Bakı şəhər Səhiyyə İdarəsinin rəisi Elmira Əliyevanın açıqlamasına görə, 2005-ci ildə şəkərli diabet xəstələrinin sayı 56 min idisə, bu gün bu rəqəm 163280 olub.

Xəstələrin sayı niyə artır?

“Azərbaycanda şəkərli diabet xəstələrinin çoxluq təşkil etməsi nə ilə əlaqəlidir?” – sulaına endikrinoloq Elnarə Muradova belə cavab verir ki, bu xəstəlik təkcə Azərbaycanda yox, bütün dünyada ildən-ilə artmaqdadır: “Xəstəliyin dəqiq səbəbləri isə hələ də elmə məlum olmayıb. Daha çox oturaq həyat tərzi, piylənmə, ekoloji problemlərlə əlaqəlidir. Ətraf mühit, yediyimiz qidalar da burada az rol oynamır”.
Həkim, genetik amillərin şəkərli diabeti yaradan səbəblərdən biri olduğunu vurğulayır: “Şəkərli diabet qanda və sidikdə şəkərin artması, arterial təzyiqin yüksəlməsi, qandakı lipitlərin çoxalması ilə xarakterizə olunur. Xəstəlik irsən də keçə bilər. Ən böyük risk qrupu artıq çəkili adamlar, otraq həyat tərzi keçirənlərdir. Uşaqların dörd kilodan artıq çəkidə doğulması həm anada, həm də uşaqda diabet yarada bilər.
Həkimin sözlərinə görə, diabetə daha çox 30-40 yaşdan sonra rast gəlinir.

Pulsuz verilən dərmanlar

"2011-2013-cü illər üçün şəkərli diabet üzrə dövlət proqramı" hazırlanıb. Proqrama əsasən diabet xəstələrinə dərman və digər vasitələr dövlət hesabına, yəni pulsuz verilir. "Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında" Qanunda diabet xəstələrinə dövlət qayğısının təşkilatı və hüquqi əsasları müəyyən edilir. Qanunla bu cür şəxslərin məlumat blankının yaradılması məqsədilə onların qeydiyyatı və uçotu təmin olunmalıdır. Bundan başqa, onların dövlət tibb müəssisələrində müayinəsi və müalicəsi dövlət büdcəsinin hesabına maliyyələşdirilir.

“Verdiklərinin xeyirdən çox ziyanı var”

Amma xəstələrin əksəriyyəti pulsuz verilən dərmanlardan narazılıq edir. 10 ildir şəkər xəstəliyindən müalicə alan 40 yaşlı Cəmilə Quliyeva dövlət hesabına verilən dərmanlardan istifadə etmədiyini deyir: “Onların verdiklərinin xeyirdən çox ziyanı var. Əvvəla, dərmanları almaq çox çətindir. Hər gün 1 dərman atmasam halım pisləşir. Dərmanı isə ya gecikdirilər, ya da vaxtı keçmiş olur. Həm də təsiri azdır, keyfiyyətsizdir. Ona görə, aptekdən alıram. Ağır xəstələr hər il pulsuz bir kurs müalicə də olunur. Məsələn bizim qonşumuz da hər il xəstəxanada yatır. Düzdür, tibb bacılarına pul verirlər, amma adı dövlət hesabı gedir”.
6 ildir şəkər xəstəsi olan Nərminə Paşayeva isə dərmanların keyfiyyətindən və verilmə vaxtından razıdır: “Xəstələndiyim ildən dövlət qeydiyyatına alındım. Hər ay pulsuz iki dərman verilər. Ayın 1-dən axırına kimi nə zaman getsək dərmanları götürə bilirik. Gecikmələr olmayıb, vaxtlı-vaxtında dərmanları gedib götürmüşük”.
10 ildir ağır şəkər xəstəsi olan Salyan sakini Ağa dayı isə dövlət qeydiyyatından keçsə də ona dərmanlar oğlunun səhiyyə nazirliyinə şikayətindən sonra verilməyə başlayıb: “Dəfələrlə gedirdim, gözləyirdim amma dərman vermirdilər. Şikayətdən sonra özləri qapıya gətirməyə başladılar”.

Lazım olan vəsait - 40 milyon manat

Şikayətlərə münasibət bildirən Azərbaycan Diabet Cəmiyyətinin sədri Möminat Ömərova bildiridi ki, bu sahədəki çatışmazlıq maliyyənin az olmasından irəli gəlir. Getdikcə artmaqda olan diabet xəstələrinin sayı, onlara ayrılan pulu üstələyir. Qurumun hesablamalarına görə, bu sahəyə ümumilikdə 40 milyon manat vəsait lazımdır: “Monitorinqlər zamanı proqramın maddələrinin yerinə yetirilmədiyini aşkarladıq. Bununla bağlı həm Maliyyə, həm də Səhiyyə Nazirliyinə məktub yazdıq. Prezidentə hesabatlar göndərdik. Bizə verilən son məlumata görə, diabet proqramına keçən illə müqayisədə 2,8 dəfə çox pul ayrılıb. Keçən il 12 milyon manat idi. Gələn il də monitorinq aparacağıq. Ümid edirik ki, bu artım diabet problemində dönüş yaradacaq”.
M.Ömərova rayonlarda vəziyyətin daha acınacaqlı olduğundan danışdı. Yerlərdə təşkilat işlərinin aparılmasının vacibliyini önə çəkdi: “Bölgə xəstəxanalarında dərmanlar 1-2 gün müddətində paylanmalıdır. Bu da xəstəxanaların qarşısında uzun növbələrin yaranmasına səbəb olur. Xəstələrin hamısını 1-2 gün müddətində yola salmaq həkimə də çətin olur. Təsəvvür edin həkim 1 gündə 600 xəstənin öhdəsindən necə gələ bilər? Uzun növbələr xəstələr arasında konfliktlərin baş verməsinə səbəb olur. İş o dərəcəyə çatır ki, həkimlər polisə zəng edirlər”.

“Özlərinə fikir vermirlər”

Şəkərli dibet xəstələrinin vəziyyətinin ağırlaşmasına gəldikdə isə endikrinoloq E.Muradova deyir ki, xəstələr özlərinə diqqət etmirlər: “Pəhriz saxlamırlar. Pəhrizə riayət etsələr, idmanla məşğul olsalar, dərmanları vaxtında içsələr özlərində heç bir problem hiss etməzlər. Bizdəsə çox az adam həkimin təlimatlarına uyğun davranır” - deyən E.Muradova bu xəstəliyin göz dibində dəyişiklik yaratdığını, böyrəkləri sıradan çıxardığını, ürək damarlarına təsir etdiyini bildirir”.
Həkim 40 yaşdan yuxarı hər kəsə ildə bir dəfə yoxlanışdan keçməyi məsləhət görür. Risk qrupunda olanlar, qohumlarında şəkər xəstəsi olanalar 6 aydan bir yoxlanmalıdırlar.

Arifə Mikayılova

22 Noyabr, 2012  16:46 Baxılıb: 898 Çap

Bu bölmədə

Son şərhlər : 1

Vetenoglu 23 Noyabr, 2012  17:44


Çox əla yazıdı. Ordakı qəhrəmanınız babamı xatırlatdı. Gözlərim yaşardı

Şərh əlavə et

Yenilə


24 Oktyabr, 2014  20:01


24 Oktyabr, 2014  19:33

24 Oktyabr, 2014  19:21





24 Oktyabr, 2014  17:53





24 Oktyabr, 2014  16:39





24 Oktyabr, 2014  15:44




24 Oktyabr, 2014  15:13











24 Oktyabr, 2014  13:07




24 Oktyabr, 2014  12:05

Автор: Men
21 Oktyabr, 2014
192014 tarixinde kecirilen sinaq imtahanlarin neticelerini oyrenmey...
Автор: Ceyran
20 Oktyabr, 2014
Azerbaycan dili
Автор: AYTAC
19 Oktyabr, 2014
Bu gun ilk sinaq idi superdi
Автор: aytac
19 Oktyabr, 2014
bu gun birinci sinaq idi.
Автор: aytac
19 Oktyabr, 2014
kur ela
Автор: niyazi
19 Oktyabr, 2014
250 bal yaxsid
Автор: omar
18 Oktyabr, 2014
tesekkur
Автор: turunc
18 Oktyabr, 2014
men muellimelik isteyirem,,,, pulsuza duwmeycun nece bal yigmaliyam
Автор: ayten
17 Oktyabr, 2014
cox sag olun Arife xanim
Автор: barat
17 Oktyabr, 2014
Moped sehnesi ile sabun sehnesine oldum gulmekden
Bacısı tərəfindən öldürülən qızın FOTOsu Simsar.az-da - ÖZƏLBacısı tərəfindən öldürülən qızın FOTOsu Simsar.az-da - ÖZƏL
Oxunub 9266 dəfə
Qətli törədən bacıdan ŞOK İFADƏ: Qətli törədən bacıdan ŞOK İFADƏ: "Bacım cinsi azlıq nümayəndəsi idi"
Oxunub 8100 dəfə
Dəhşətli qətli törədən qurbanın bacısı çıxdı – PROKURORLUQ  - YENİLƏNİB   Dəhşətli qətli törədən qurbanın bacısı çıxdı – PROKURORLUQ - YENİLƏNİB
Oxunub 6102 dəfə
Milli Qurbanova həvalə olundu – MÜVƏQQƏTİMilli Qurbanova həvalə olundu – MÜVƏQQƏTİ
Oxunub 3110 dəfə
Azad olunan “Nida”çılar Fəxri Xiyabanda olublar - FOTO + VİDEOAzad olunan “Nida”çılar Fəxri Xiyabanda olublar - FOTO + VİDEO
Oxunub 3079 dəfə
Xoşqədəm Hidayətqızının evlilik xəbəri YALAN çıxdı - ÖZƏLXoşqədəm Hidayətqızının evlilik xəbəri YALAN çıxdı - ÖZƏL
Oxunub 1952 dəfə
"Kimdir nömrə 1" - onlar avtomobil uğurunda yarışacaqlar - FOTO
Oxunub 1993 dəfə
Xoşqədəm Hidayətqızı və müğənni Doğuşun toyu - Bu yalan deyil - FOTOLARXoşqədəm Hidayətqızı və müğənni Doğuşun toyu - Bu yalan deyil - FOTOLAR
Oxunub 1957 dəfə
Bu film çox güldürəcək - TezlikləBu film çox güldürəcək - Tezliklə
Oxunub 1499 dəfə
Hamilə olan azərbaycanlı müğənninin gizlətdiyi həyat yoldaşı – FOTOHamilə olan azərbaycanlı müğənninin gizlətdiyi həyat yoldaşı – FOTO
Oxunub 1176 dəfə
“Dekabrda yeni əfv üçün iş gedir” – Elmira Axundova“Dekabrda yeni əfv üçün iş gedir” – Elmira Axundova
Oxunub 1103 dəfə
Azəri Günel cehiz alış-verişində - ÖZƏL - FOTOLARAzəri Günel cehiz alış-verişində - ÖZƏL - FOTOLAR
Oxunub 1057 dəfə
Tünzalə Ağayevadan möhtəşəm doğum günü sürprizi - VİDEO - FOTOLARTünzalə Ağayevadan möhtəşəm doğum günü sürprizi - VİDEO - FOTOLAR
Oxunub 994 dəfə
Rza Zərrab və nazir övladlarının cinayət işinə xitam verildiRza Zərrab və nazir övladlarının cinayət işinə xitam verildi
Oxunub 1085 dəfə
Xoşqədəm Hidayətqızından açıqlama – “Hər kəsə öz təşəkkürümü bildirirəm”  Xoşqədəm Hidayətqızından açıqlama – “Hər kəsə öz təşəkkürümü bildirirəm”
Oxunub 842 dəfə
Bacısının başını kəsən qızdan şok ETİRAF - FOTOBacısının başını kəsən qızdan şok ETİRAF - FOTO
Oxunub 758 dəfə
Yalanı ortaya çıxan Kənan MM - FOTOYalanı ortaya çıxan Kənan MM - FOTO
Oxunub 670 dəfə
 “Qarabağ”ın “İnter”ə uduzmasına çox üzüldüm – MƏŞHUR TELEAPARICI “Qarabağ”ın “İnter”ə uduzmasına çox üzüldüm – MƏŞHUR TELEAPARICI
Oxunub 619 dəfə
Toyda dava düşdü: ölən var - AĞDAŞDAToyda dava düşdü: ölən var - AĞDAŞDA
Oxunub 582 dəfə
Zamanın o biri tərəfindəki şəhər - Efes Xarabalığından ReportajZamanın o biri tərəfindəki şəhər - Efes Xarabalığından Reportaj
Oxunub 562 dəfə
Xəbər təqvimi
« Oktyabr 2014
Be. Ça. Çə. Ca. Cü. Şə. Ba.
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031